Ποια αμαρτήματα δεν μας εμποδίζουν από την Θεία Κοινωνία;

Ποια αμαρτήματα δεν μας εμποδίζουν από την Θεία Κοινωνία;

Οι Άγιοι Μακάριος Κορίνθου και Νικόδημος Αγιορείτης, οι γνωστοί αυτοί υπέρμαχοι τής Συνεχούς Μεταλήψεως των Αχράντων του Χριστού Μυστηρίων,

στὸ περίφημο σχετικὸ βι­βλίο τους ἀντιμετωπίζουν τὴν ἔνστασι καὶ ἀπορία τῶν καλοπροαιρέτων κατὰ τὰ ἄλλα ἐκείνων Χριστιανῶν, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται καὶ λέγουν γιὰ ὅσους μεταλαμβάνουν συχνά: «Τάχα καὶ αὐτοὶ ὡς ἄνθρωποι δὲν ἐνοχλοῦνται ἀπὸ τὰ πάθη γαστριμαργίαν, κενοδοξίαν, γέλωτα, ἀργολογίαν καὶ ὅσα ὅμοια; Πῶς λοιπὸν θέλουν νὰ κοινωνοῦν συχνά;» (Ἔνστασις Η΄). Οἱ Ἅγιοι ἀπαντοῦν στὴν ἔνστασι αὐτή, ἐπικαλούμενοι ἕνα θαυμά­σιο κείμενο τοῦ Ἁγίου Ἀναστασίου Ἀντιοχείας, τὸ ὁποῖο παραθέτουν πρῶτα αὐτούσιο καὶ κατόπιν ἁπλο­ποιημένο γλωσσικῶς. Ἄς προσέξουμε ἰδιαιτέρως τὴν γνώμη αὐτὴ τοῦ Ἁγίου Ἀναστασίου, ἡ ὁποία ἐκφράζει μὲ συντομία μία βαθειὰ πτυχὴ τῆς Ὀρθοδόξου Πνευματικότητος· διάκρισις τῶν ἁμαρτημάτων σὲ «εὐσυγχώρητα» καὶ «βαρέα», ὕπαρξις «διαφόρων θυσιῶν», ποὺ μᾶς «προ­καθαίρουν» γιὰ νὰ προσέλθουμε στὰ Ἱερὰ Μυστήρια καὶ βίωσις τῆς Συνεχοῦς Μετανοίας, ὡς ἀπαραιτήτου προϋποθέ­σεως τῆς Συνεχοῦς Μεταλήψεως. Ἄς ἐντρυφήσουμε ὅμως στὸ εὐλο­γημένο κείμενο τοῦ Ἁγίου Ἀναστασίου.

ΕΙΝΑΙ πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἐπειδὴ κοινωνοῦσιν ἀργά, κρημνίζονται εἰς ἁμαρτίας, ἄλλοι δὲ πάλιν, μεταλαμβάνοντες συχνότερα, φυλάττου­σιν ἑαυτοὺς πολλάκις ἀπὸ πολλὰ κακά, ἐπειδὴ φοβοῦνται ἀπὸ τὴν ἁγίαν Μετάδοσιν («τὸ κρῖμα τῆς Μεταλήψεως»). Λοιπόν, ἀνίσως σφάλλωμεν μὲ κάποια παραμικρὰ καὶ συγγνωστὰ ἁμαρτήματα καθὸ ἄνθρωποι («μικρά τινα καὶ εὐσυγχώρητα»), λό­γου χάριν κλεπτόμεθα ἤ μὲ τὴν γλῶσσαν ἤ μὲ τὴν ἀκοὴν ἤ μὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἤ ἀπατώμενοι πίπτομεν εἰς κενοδοξίαν ἤ λύπην ἤ θυμὸν ἤ ἄλλο τοιοῦτον, ἄς κα­τακρίνωμεν τὸν ἑαυτόν μας καὶ ἄς ὁμολογῶμεν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ τὴν ἁμαρτωλότητά μας («καταμεμφόμενοι ἑαυτοὺς καὶ ἐξομολογούμενοι τῷ Θεῷ») καὶ οὕτως ἄς μεταλαμβάνωμεν, πιστεύοντες ὅτι ἡ Θεία Κοινωνία μᾶς γίνεται εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ ἀποκάθαρσιν. Εἰ δὲ καὶ κάμνομεν ἁμαρτήματα βαρέα τινὰ πονηρὰ σαρκικὰ καὶ ἀκάθαρτα καὶ ἔχομεν μὲ τὸν ἀδελφόν μας μνησι­κακίαν, μέχρις οὗ με­τανοήσωμεν ἀπὸ τὰ τοιαῦτα ἁμαρτήματα, ἄς μὴ τολμήσωμεν νὰ πλησιάσωμεν εἰς τὰ θεῖα Μυστήρια (ἕως ἀξίως μετανοήσωμεν, μηδαμῶς ἐφαψώμεθα»). Ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ εἴμεθα ἄνθρωποι σαρκικοὶ καὶ ἀσθενεῖς καὶ μολυνόμε­θα μὲ πολλὰ ἁμαρτήματα, ἔδωκεν εἰς ἡμᾶς ὁ Θεὸς διαφόρους θυσίας εἰς ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν μας, τὰς ὁποίας ἀνίσως καὶ τὰς προσφέ­ρωμεν εἰς Αὐτόν, μᾶς καθαρίζουσι καὶ μᾶς κάμνουσιν ἐπιτηδείους διὰ νὰ μεταλάβωμεν («προκαθαίρουσιν ἡμᾶς εἰς τὸ προσελθεῖν τοῖς Μυστηρίοις»). Διὰ τοῦτο ἡ ἐλεημοσύνη εἶναι «θυσία», ἥτις καθαρίζει τὸν ἄνθρω­πον ἀπὸ ἁμαρτίας.

Εἶναι καὶ ἄλλη «θυσία» σωτηριώδης εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, διὰ τὴν ὁποίαν λέγει ὁ Προφήτης Δαυΐδ: «θυσία εἰς τὸν Θεὸν εὐάρεστος εἶναι ἡ ταπεινὴ τοῦ ἀνθρώπου προαίρεσις καὶ διάθεσις· τὴν καρδίαν τὴν ταπεινὴν καὶ συντετριμμένην μὲ τὴν κατάνυξιν ὁ Θεὸς ποτὲ δὲν τὴν παραβλέπει». Ἀνίσως αὐτὰς τὰς «θυσίας» προσφέρωμεν εἰς τὸν Θεόν, ἔστω καὶ ἄν ἔχωμεν μικρά τινα ἐλαττώματα ὡς ἄνθρωποι, θέλομεν δυνηθῆ νὰ πλη­σιάσωμεν εἰς τὴν ἁγίαν Κοινωνίαν μὲ φόβον καὶ τρόμον, κατάνυξιν καὶ ὁμολογίαν τῆς ἁμαρτωλότητός μας, καθὼς ἡ αἱμορροοῦσα ἐπλη­σίασεν εἰς τὸν Χριστὸν κλαίουσα καὶ τρέμουσα. Διότι ὑπάρχει ἁμαρ­τία πρὸς θάνατον («θανάσιμος»). Καὶ ὑπάρχει ἁμαρτία πρὸς μετά­νοιαν («συγγνωστή»). Καὶ ὑπάρχει ἁμαρτία πρὸς ἔμπλαστρον. Ἡ ἀληθινὴ ὅμως μετάνοια ὅλα δύνα­ται νὰ τὰ ἰατρεύσῃ. Διότι, ἄλλην συγχώρησιν ἔχει ἐκεῖνος, ὅστις μὲ φόβον καὶ τρόμον καὶ ὁμολογίαν τῆς ἁμαρτωλότητός του καὶ κατάνυξιν πλησιάζει εἰς τὰ Μυστήρια καὶ μεταλαμβάνει· καὶ ἄλλην τιμωρίαν ἔχει, ὅστις μεταλαμβάνει χωρὶς φόβον καὶ μὲ κατα­φρόνησιν. Εἰς ἐκείνους, ὅσοι καταφρονητικῶς καὶ ἀναξίως μεταλαμβάνου­σιν, ὄχι μόνον δὲν δίδεται ἄφεσις ἁμαρτιῶν, ἀλλὰ καὶ ὁ διάβολος περισσότερον πηδᾶ ἐναντίον των («ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πλεῖον ὁ διάβολος αὐτοῖς ἐπεισπηδᾷ»). Ὅσοι δὲ μὲ φόβον μεταλαμβάνουσιν, ὄχι μόνον ἁγιάζονται καὶ λαμβάνουσιν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, ἀλλὰ καὶ τὸν διάβολον διώκουσιν ἀπὸ λόγου των («ἀλλὰ καὶ τὸν διάβολον ἐξ ἑαυτῶν διώκουσιν»). 

Από  kaini ktisis

Σχεδιάζεται μια παγκοσμιοποίηση κατά του Χριστού. ~ Αρχ. Γεώργιος Καψάνης






''Σχεδιάζεται μια παγκοσμιοποίηση όχι μόνο χωρίς Χριστό, αλλά κατά του Χριστού…''

 Αρχ. Γεώργιος Καψάνης †

*Ο Μακαριστός Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους, π. Γεώργιος Καψάνης σε μια ομιλία που έγινε πριν 19 χρόνια, προειδοποιούσε για όλα αυτά που βιώνουμε σήμερα, στο όνομα της παγκοσμιοποίησης.

Πολλοί σήμερα μιλούν για παγκοσμιοποίηση. Ενώ κάποιοι ολίγοι την σχεδιάζουν και την προετοιμάζουν. Παγκοσμιοποίηση στην οικονομία, στην δημιουργία ενός υπερκράτους, στην θρησκεία.

Η παγκοσμιοποίησις φαίνεται να είναι και ο στόχος του κινήματος της «Νέας Εποχής» που αποβλέπει στην αντικατάσταση του Χριστού από τον αντίχριστο. Η βασιλεία του αντιχρίστου, κατά τους νεοεποχίτας, θα αρχίσει με την γ΄ χιλιετία μ. Χ. Ο Ι.Χ.Θ.Υ.Σ (Ιησούς Χριστός Θεού Υιός Σωτήρ) θα αντικατασταθεί με τον Υδροχόο (σύμβολο του αντιχρίστου).

Η παγκοσμιοποίησις δεν θα είναι εφικτή, εάν οι και θρησκείες δεν παραιτηθούν από την αξίωσή τους, ότι έχουν την απόλυτη Αλήθεια...

και εάν δεν δεχθούν να προχωρήσουν σε μια υπερθρησκεία, ένα μίγμα θρησκειών.

Έτσι βλέπουμε το πρωτοφανές γεγονός Χριστιανοί, Ιουδαίοι, Μουσουλμάνοι, Βουδισταί, Ειδωλολάτραι, να συμπροσεύχονται για την ειρήνη και να προσχωρούν σε διαθρησκειακούς διαλόγους, στους οποίους υπερτονίζεται ότι (οι μονοθεϊστικές θρησκείες) έχουμε ένα κοινό Θεό.

Σ΄ αυτούς τους διαλόγους οι συμμετέχοντες χριστιανοί, και δυστυχώς και ορθόδοξοι κληρικοί και λαϊκοί, δεν ομολογούν τον Τριαδικό Θεό και τον Ενανθρωπήσαντα Υιό και Λόγο του Θεού.

Με πολύ λύπη διαβάσαμε, ότι τελευταία στην Ρουμανία έλαβε χώρα πανθρησκειακή συγκέντρωση και προσευχή υπέρ της ειρήνης με την συμμετοχή και ορθοδόξων Πατριαρχών και Αρχιεπισκόπων. Δεν συμμετείχαν, ευτυχώς, το Οικουμενικόν Πατριαρχείον και αι Εκκλησίαι Ιεροσολύμων, Ρωσίας, Σερβίας, Γεωργίας, Ελλάδος και Πολωνίας.

Σχεδιάζεται λοιπόν μια παγκοσμιοποίησις όχι μόνο χωρίς Χριστό αλλά και κατά του Χριστού.

Το υπερκράτος, η υπεροικονομία, η υπερθρησκεία δεν θα υπηρετούν τον Χριστό και τον άνθρωπο, ως εικόνα του Θεού, αλλά τον αντίχριστο και όσους προσκυνήσουν τον αντίχριστο.

Σ΄ αυτήν τη παγκοσμιοποίηση οι διάφοροι θεσμοί θα αφαιρούν τις ελευθερίες των ανθρώπων προκειμένου οι άνθρωποι να γίνουν πιόνια στα χέρια των ισχυρών της γης.

Κάτι τέτοιο άρχισε να γίνεται και στην πατρίδα μας, όπου θεσμοί έξωθεν ερχόμενοι επιβάλλονται στον λαό μας. Όλοι θα ελέγχονται με παγκόσμιο φακέλωμα. Ανησυχήσαμε για τη Συνθήκη του Σένγκεν, επειδή την είδαμε σαν πρόδρομο του παγκόσμιου φακελώματος.

Το ότι οι ανησυχίες μας δεν είναι ανυπόστατες αποδεικνύει το γεγονός, ότι βάσει της Συνθήκης αυτής οι Ορθόδοξοι Βαλκάνιοι αδελφοί μας δυσκολεύονται να έλθουν στη πατρίδα μας. Λειτουργεί δηλαδή η συνθήκη και εις βάρος της Ορθοδοξίας.

Ως χριστιανοί αρνούμεθα να δεχθούμε και να συμπράξουμε σε παγκοσμιοποιήσεις τύπου «Νέας Εποχής».

Η αληθινή παγκοσμιοποίησις άρχισε με τη Σάρκωση του Θεού Λόγου, που προσέλαβε ολόκληρη την ανθρώπινη φύση και ένωσε «τα πριν διεστώτα» και ανέστησε «παγγενή τον Αδάμ».

Ο Ιησούς Χριστός είναι ο αληθινά παγκόσμιος άνθρωπος.

Και τούτο διότι:

«ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ· πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε» εν Αυτώ (Γαλ. 3,28).

Κάθε χριστιανός που ενώνεται με τον Χριστό και που ο Χριστός ζει εν αυτώ και αυτός εν τω Χριστώ, γίνεται επίσης παγκόσμιος χριστιανός.

Αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους αδιακρίτως φύλου, γλώσσης, θρησκείας, εθνικότητος. Γίνεται ένας καθολικός άνθρωπος, μικρόκοσμος και συγχρόνως μακρόκοσμος, γιατί περιέχει μέσα του όχι μόνο όλη την ανθρωπότητα αλλά και όλη την κτίση.

Πώς είναι δυνατόν ένας θεωμένος χριστιανός να μην είναι ένας παγκόσμιος και καθολικός άνθρωπος;

Τέτοιοι παγκόσμιοι άνθρωποι ήσαν οι άγιοι Απόστολοι, οι παλαιοί και νέοι Μάρτυρες, οι Ασκηταί, οι εν τω κόσμω άνθρωποι της αγάπης και της θυσίας.

Ο Κύριος Ιησούς Χριστός είναι παγκόσμιος, γιατί θυσιάστηκε για όλο τον κόσμο.

Ο αντίχριστος και οι οπαδοί του σφετερίζονται τον τίτλο του παγκοσμίου. Και τούτο γιατί δεν θυσιάζονται για τους ανθρώπους, αλλά θυσιάζουν τους ανθρώπους εν ονόματι κάποιας ιδεολογίας και παγκοσμιοποιήσεως.

Κατά τους χρόνους της ελεύσεως του Κυρίου η Ρώμη είχε επιτύχει κάποια παγκοσμιοποίηση, την «Pax Romana». Όμως αυτή βασιζόταν στην διάκριση ελευθέρων και δούλων, εκμεταλλευτών και εκμεταλλευομένων και προϋπέθετε τη λατρεία των ειδώλων και του Ρωμαίου Αυτοκράτορος, στο πρόσωπο του οποίου οι χριστιανοί έβλεπαν τον πρόδρομο του αντιχρίστου.

Μεταξύ εκείνης και της σημερινής παγκοσμιοποιήσεως υπάρχουν πολλά τα κοινά.

Όπως ψάλλει ο Εκκλησία μας κατά τον Εσπερινό των Χριστουγέννων :

«Αὐγούστου μοναρχήσαντος ἐπὶ τῆς γῆς, ἡ πολυαρχία τῶν ἀνθρώπων ἐπαύσατο, καὶ σοῦ ἐνανθρωπήσαντος ἐκ τῆς Ἁγνῆς, ἡ πολυθεΐα τῶν εἰδώλων κατήργηται. Ὑπὸ μίαν βασιλείαν ἐγκόσμιον, αἱ πόλεις γεγένηνται· καὶ εἰς μίαν Δεσποτείαν Θεότητος, τὰ Ἔθνη ἐπίστευσαν. Ἀπεγράφησαν οἱ λαοί, τῷ δόγματι τοῦ Καίσαρος, ἐπεγράφημεν οἱ πιστοί, ὀνόματι Θεότητος, σοῦ τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ ἡμῶν. Μέγα σου τὸ ἔλεος, δόξα σοι».

Κάθε χωρίς Χριστόν μοναρχία και παγκοσμιοποίησις ημπορεί να καταργεί την πολυαρχία των ανθρώπων. Αλλά την πολυθεΐα των ειδώλων, της λογής – λογής ειδωλοποιήσεις ψευδών θεών και ιδεολογιών, μόνον ο ενανθρωπήσας εκ της Αγνής Χριστός καταργεί.

Απεγράφησαν τότε οι λαοί «τω δόγματι του Καίσαρος» και απογράφονται σήμερα στις διάφορες κρατικές και υπερκρατικές εξουσίες.

Όμως οι χριστιανοί δεν αρκούνται σ΄ αυτήν την απογραφή. Γιατί είναι ανθρωποκεντρική που κάποτε γίνεται και δαιμονική... Ζητούν να απογραφούν και επιγραφούν στο όνομα του Θεανθρώπου Χριστού.

Ζητούμε παγκοσμιοποίηση θεανθρώπινη, παγκοσμιοποίηση στο Σώμα του Χριστού, την Εκκλησία. Εκεί είναι η ελπίδα μας και γι' αυτήν ο αγώνας μας.

Ως χριστιανοί δεν προσκυνούμε υπερανθρώπους, ιδεολογίες, είδωλα, ψευδοσωτήρες.

Προσκυνούμε μόνον τον εν Βηθλεέμ τεχθέντα Κύριον Ιησούν Χριστόν. Τον ταπεινόν Ιησούν.

Αυτόν που μας ελύτρωσε με τον Σταυρόν και την Ανάστασή Του. Και τον ικετεύουμε να δώσει πλουσία την Χάρι Του στο λαό Του, και σε μας να μη παρασυρθούμε από τους ψευδοπροφήτες, αλλά να μείνουμε πιστοί στο όνομά Του άχρι θανάτου.

Χριστούγεννα 1998, Ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Οσίου Γρηγορίου

Αρχ. Γεώργιος Καψάνης †


«ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ», τευχ. 3, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ – ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1998, σσ. 5-6.

Ικετήριος προσευχή.

Υπέρ τής Σωτηρίας, προστασίας καί διαφυλάξεως τής ακεραιότητος τής Πατρίδος ημών.

Αγία Τριάς, ο Θεός ημών, ο τά σύμπαντα διακυβερνών Θεαρχίω νεύματι,
Υπεραγία Θεοτόκε, η Υπέρμαχος καί Νικοποιός Στρατηγός, Άγιοι Αρχάγγελοι Μιχαήλ καί Γαβριήλ καί Πάσαι αί Ουράνιε δυνάμεις (προστάτες τής Αεροπορίας)
Άγιε Προφήτα Ηλία (προστάτης τής αεροπορίας Στρατού)
Άγιε Νικόλαε(προστάτης τού Ναυτικού)
Άγιε Γεώργιε Τροπαιοφόρε ( προστάτης Στατού Ξηράς καί Λ.Ο.Κ ειδ. Δυνάμεων.)
Άγιε Δημήτριε Μυροβλήτα, Άγιε Θεόδωρε Στρατηλάτα, Άγιε Θεόδωρε Τήρων, Άγιε Αρτέμιε( προστάτης τής Ελληνικής Αστυνομίας) Άγιε Μηνά, Άγιε Ευστάθιε, Άγιε Μερκούριε, Άγιε Φανούριε, Άγιε Προκόπιε, Άγιε Ισίδωρε έν Χίω, Άγιε Νέστωρ, Άγιε Λογγίνε Εκατόνταρχε, Άγιε Νικήτα, Άγιε Ανδρέα Στρατηλάτα, Άγιε Ιάκωβε Πέρσα, Άγιε Βάγχε, Άγιε Καλλίστρατε Νεοσύλλεκτε, Άγιε Σεβαστιανέ, Άγιε Ευστράτιε, Άγιε Ορέστα, Άγιε Ευγένιε, Άγιε Ευδόκιμε Στρατοπεδάρχα, Άγιε Κορνήλιε Εκατόνταρχε, Άγιε Κλεόνικε, Άγιε Ευτρόπιε, Άγιε Ιωάννη Ρώσσε, Άγιε Νάμα ( προστάτης τών Συνοριοφυλάκων), Άγιε Ραφήλ, Άγιε Ευγένιε Ροντιόνωφ, Άγιοι Τεσσαράκοντα Μάρτυρες, Άγία Βαρβάρα( προστάτης τού Πυροβολικού), Αγία Θεοδώρα έν Βάστα, Άγιοι Τρείς Παίδες έν Καμίνω( προστάτες τής Πυροσβεστικής), Άγιε Παΐσιε Αγιορείτα ( προστάτης τών διαβιβάσεων), σύν πάσι τοίς Αγίοις,

Ευλαβώς δεόμεθα υμίν, πρεσβεύσατε υπέρ τού εναπειλουμένου αγιοτόκου Έθνους ημών καί τής έν εκτάκτω κυνδύνω ευρισκομένης φιλτάτης Πατρίδος, έτι δέ καί τού κατά ξηράν, θάλασσαν καί αέρα φιλοχρίστου ημών Στρατού καί τών Σωμάτων Ασφαλείας, τών ηρωϊκώς νύν υπέρ Πίστεως καί Πατρίδος Θυσιαστικώς καί ενθέρμως αγωνιζομένων έν τοίς συνόροις τής Πατρίδοος ημών.
Άγιοι Προστάται ημών, εκτενώς ικεσίαν ποιείτε υπέρ κράτους νίκης, διαμονής, υγείας, σωτηρίας αυτών, καί τόν Κύριον τόν Θεόν ημών επί πλέον συνεργήσαι, κατευοδώσαι αυτούς εν πάσι καί υποτάξαι υπό τό κράτος αυτών πάντα εχθρόν καί πολέμιον, ημάς δέ έν ειρήνη καί μετανοία ( διανύσαι τό ιερόν τής Αγίας Τεσσαρακοστής στάδιον) διανύειν τόν χρόνον τής ζωής ημών, δυνάμει τού Τιμίου καί Ζωοποιού Σταυρού.
                     
                                                                ΑΜΗΝ.

Χαράλαμπος Άνδραλης, Παράνομη η θρησκευτική Λατρεία;

Παράνομη η θρησκευτική Λατρεία;
Χαράλαμπος Άνδραλης
Εκείνοι που μάχονταν πριν λίγες ημέρες για το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης της γυναίκας, ενάντια στο δικαίωμα της ζωής των αγέννητων παιδιών, σήμερα έγιναν υπέρμαχοι του δικαιώματος της υγείας ενάντια στο δικαιώμα της θρησκευτικής ελευθερίας των χριστιανών, οι οποίοι ούτως ή άλλως, συχνά αντιμετωπίζονται ως άνθρωποι δεύτερης κατηγορίας, με μόνιμους συνοδούς τη χλεύη, την ειρωνεία, ακόμα και τις απειλές, κατά την υπόσχεση του Χριστού «ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου».

Έτσι, λοιπόν, για λόγους δημοσίου συμφέροντος, εν προκειμένω δημοσίας υγείας, απαγορεύτηκε κάθε μορφή ιεροπραξιών στην πατρίδα μας, σε μία κίνηση που χειροκρότησαν οι γνωστοί εμμονικοί με την Εκκλησία, αλλά και οι επίσης γνωστοί θεολόγοι και κληρικοί του μοντέρνου ρεύματος, μόνιμα ομονοούντες σε όλα τα «καυτά» θέματα.
Το ερώτημα που γεννάται, είναι με ποιο τρόπο κινδυνεύει η δημόσια υγεία σε περίπτωση που γίνονται λειτουργίες κεκλεισμένων των θυρών, με την παρουσία του ιερέως, του ψάλτη και του νεωκόρου; Ακόμα πιο μεγάλο ερώτημα τίθεται με την απαγόρευση των ιεροπραξιών στις Ιερές Μονές. Μήπως οι μοναχοί δεν τηρούν το σλόγκαν των ημερών «μένουμε σπίτι μας»; Μα το σπίτι των μοναχών είναι το μοναστήρι τους, ο ναός τους.
Η κυβέρνηση έχοντας μπροστά της ένα όντως τεράστιο υγειονομικό πρόβλημα, λαμβάνει αυστηρά μέτρα και πήρε τόση φόρα, ώστε να στερεί από τους πολίτες βασικά ατομικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα της θρησκευτικής λατρείας, χωρίς να λαμβάνει υπ’ όψιν της την αρχή της αναλογικότητας, δηλαδή την προτίμηση των πιο ήπιων μέτρων για την επίτευξη του σκοπού, εν προκειμένω του περιορισμού της διάδοσης του ιού.
Η γενική απαγόρευση που επεκτείνεται και σε «ακίνδυνες» ακολουθίες, συνιστά εξόφθαλμη καταπάτηση του δικαιώματος του θρησκεύειν. Η χαιρεκακία με την οποία πολλοί συνάνθρωποί μας υποδέχθηκαν αυτή την αντισυνταγματική επιβολή, δημιουργεί την ψευδαίσθηση στην κυβέρνηση ότι η κίνηση αυτή θα έχει πολιτικό κέρδος. Ξέχασαν ότι και οι προηγούμενοι πόνταραν στην πολεμική κατά της Εκκλησίας που υποστηρίζουν συστηματικά τα ΜΜΕ, χωρίς όμως να εκφράζουν πάντα την πλειοψηφία. Και αυτή η πολεμική δεν έρχεται μόνο εναντίον των κληρικών, αλλά στρέφεται απ’ ευθείας κατά του πιστού λαού, ο οποίος στερείται το δικαίωμα στη λατρεία.
Είναι αποδεδειγμένο, ότι στις δυσκολίες οι Έλληνες, αλλά και άλλοι λαοί, στρέφονται πιο πολύ στο Θεό. Γι’ αυτό τόσο οι Γραφές όσο και οι Πατέρες, βλέπουν τις πληγές ως μια φιλάνθρωπη παιδαγωγία του Θεού προς τους ανθρώπους, σε καιρούς αποστασίας. Αυτή την αλήθεια που είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την πίστη μας και απαντά σε πολλά «γιατί», δυστυχώς ελάχιστοι κληρικοί μας παραδέχθηκαν. Αλλά και εκείνοι οι ελάχιστοι χλευάστηκαν με το χειρότερο τρόπο από τους αθέους, τους χλιαρούς και τους μοντέρνους θεολόγους. Κατά τον τρόπο που χλευάζονταν και διώκονταν οι προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης που προειδοποιούσαν ότι η αποστασία θα φέρει δεινά.
Όπως όλα δείχνουν και όπως λένε οι ειδικοί επιστήμονες, θα ζήσουμε ακόμα πιο δύσκολες καταστάσεις. Η ανάγκη των ανθρώπων για συμμετοχή στα Μυστήρια θα είναι όλο και πιο επιτακτική. Αλλά η «ευσεβής» κυβέρνησή μας θεώρησε ότι είναι προτιμότερο να δώσει αυτή τη μάχη χωρίς το Θεό. Δεν τον έχει ανάγκη. Θεωρεί ότι το Σώμα και το Αίμα του Χριστού μπορούν να μεταφέρουν την ασθένεια. Αγνοεί ότι η Εκκλησία έχει εμπειρία δύο χιλιετιών και έχει επιβιώσει και σε λοιμούς και σε διωγμούς και σε κατακόμβες. Ας ευχηθούμε η αλαζονεία αυτή των αρχόντων μας να μη διογκώσει τα κακά που ήδη γευόμαστε.
Βεβαίως, είναι καιρός να αναλογιστεί ο καθένας τη δική του ευθύνη, ιδιαίτερα εμείς οι χριστιανοί, που γνωρίζουμε καλά πόσο επηρεάζει η ζωή μας τα γεγονότα και πόσο άτεγκτος είναι ο πνευματικός νόμος. Και ας αναλογιστούμε όλοι, Αρχιερείς, Ιερείς, λαϊκοί πόσα συνέβησαν στην Εκκλησία τα τελευταία χρόνια, που μπορεί  να προκάλεσαν τη φιλάνθρωπη παιδαγωγία του Θεού, ώστε να φθάσουμε να στερούμαστε και τα Άγια Μυστήρια.
ΥΓ: Οι Ιερές Μονές μπορούν να συνεχίσουν απρόσκοπτα τις ακολουθίες, όπως και οι Ιεροί Ναοί κεκλεισμένων των θυρών. Μπορεί, επίσης, να πραγματοποιέιται η εξομολόγηση με κάποια απόσταση του ιερέα από τον εξομολογούμενο. Οποιαδήποτε παρεμπόδιση αυτών των Μυστηρίων συνιστά αναίτια καταπάτηση του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας και οι ιερείς, αλλά και οι μετέχοντες πιστοί, θα έχουν δικαίωμα αποζημίωσης από το Κράτος. Προσωπική μου επιθυμία είναι να λειτουργήσουν όλοι οι ναοί ανοιχτά και να προσέλθει όποιος μπορεί και θέλει, έτοιμος να αναλάβει και την ευθύνη έναντι του νόμου. Όμως κάτι τέτοιο, στην παρούσα φάση, μοιάζει ουτοπικό. Η ελπίδα μας ας είναι στο Χριστό, που «φανερώνεται» περισσότερο στους διωγμούς.

Συγχώρεσέ μας Κύριε…

Γιὰ 10 τουλάχιστον λόγους

1. Γιατί ἐνῶ εἴμαστε Κύριε, μία χώρα σκανδαλωδῶς εὐνοημένη στὴν διάρκεια τῆς Ἱστορίας, ἀπὸ Ἐσένα, τὴν Παναγία Μητέρα Σου καὶ ὅλους τους Ἁγίους μας καὶ εἶναι ἀμέτρητες οἱ στιγμὲς στὴν Ἐθνικὴ καὶ προσωπική μας ἱστορία, ποῦ μᾶς πῆρες στὴν ἀγκαλιά Σου καὶ μᾶς ἔσωσες, ἐμεῖς μὲ ἕνα Tweet (!) τοῦ πρωθυπουργοῦ μας, Σοὺ δηλώσαμε ἐπίσημα ὅτι δὲν Σὲ χρειαζόμαστε πλέον!
2. Γιατί αὐτὴν τὴν ὥρα ποῦ κυριαρχεῖ ὁ φόβος τοῦ θανάτου, τὰ super market, τὰ pet shops (!) καὶ οἱ τράπεζες, (οἱ ναοὶ τοῦ χρήματος) μᾶς εἶναι ἀπαραίτητα γιὰ νὰ λειτουργοῦν, (κι ἂς κινδυνεύουμε νὰ κολλήσουμε καὶ ἐκεῖ), ἀλλὰ ΟΧΙ οἱ ναοί σου Χριστέ μας!
3. Γιατί τὰ delivery τοῦ φαγητοῦ μας εἶναι ἀναγκαία, ἀλλὰ ΟΧΙ οἱ «delivery» (ἱερεῖς) τοῦ δικοῦ Σου Σώματος καὶ Αἵματος, Χριστέ μας !
4. Γιατί ΕΜΕΙΣ οἱ πιστοί Σου, οἱ βαπτισμένοι καὶ μυρωμένοι ντρεπόμαστε καὶ φοβόμαστε νὰ πιάσουμε τὸ μάκτρο τοῦ Ἁγίου Ποτηρίου, νὰ φιλήσουμε τὶς Ἱερὲς Εἰκόνες καὶ νὰ πάρουμε τὴν εὐχὴ τῶν ἱερέων μας. Φοβόμαστε μάλιστα (ὢ τῆς βλασφημίας! ) νὰ πλησιάσουμε καὶ στὸ Ποτήριο τῆς Ζωῆς! Βάζουμε ὅμως δεξιὸ λογισμὸ Χριστέ μας καὶ ἰσχυριζόμαστε ὅτι τὸ κάνουμε ἀπὸ ἀγάπη γιὰ νὰ προστατέψουμε τοὺς ἀδελφούς μας. Στὸ super market ἐξακολουθοῦμε ὅμως νὰ πηγαίνουμε Χριστέ μας καὶ...
ἂς κινδυνεύουμε καὶ ἐκεῖ! Μὴ μᾶς παρεξηγεῖς Χριστέ μας, ποῦ ἐκεῖ ἡ ἀγάπη μᾶς ἀτονεῖ λίγο!

5. Συγχώρεσέ μας Κύριε γιατί ἀντὶ νὰ γίνουν οἱ ναοὶ τῶν πολιούχων μας, τοῦ Ἁγίου Δημητρίου, τοῦ Ἁγίου Διονυσίου, τοῦ Ἁγίου Ἀχιλλίου, τοῦ Ἀποστόλου Ἀνδρέα κ.α., καθημερινὰ φυλάκια τελέσεως τῆς Θείας Λειτουργίας, γιὰ νὰ μεσιτεύσουμε γιὰ τοὺς ἀσθενεῖς καὶ τοὺς ἥρωες ἰατροὺς καὶ νοσηλευτές, ΕΜΕΙΣ τὴν ἀπαγορεύουμε ἀκόμη καὶ στὰ μοναστήρια! Γιὰ νὰ εἴμαστε «προστατευμένοι» Χριστέ μου, ἀπὸ σένα, γιατί τελικὰ φαίνεται ὅτι εἶσαι λίγο «Κίνδυνος» καὶ ὄχι Πηγὴ τῆς Ζωῆς ὅπως μᾶς ἔλεγες!

6. Συγχώρεσέ μας Κύριε γιατί ΟΥΤΕ μὲ 5 ἄτομα μέσα στὸν ἱερὸ Ναό, δὲν θέλουμε νὰ τελέσουμε τὴν Θεία Λατρεία Σου, (ἐνῶ ὅλοι μας ἀνεχόμαστε 30 ἄτομα σὲ ἕνα super market)!

7. Συγχώρα μᾶς Κύριε, γιατί στὴν Ὀρθόδοξη Ἑλλάδα μας, ἐργοδότες ἀπειλοῦν ἐργαζομένους μὲ ἀπόλυση, νέα παιδιὰ ἀπειλοῦν τοὺς ἡλικιωμένους γονεῖς μὲ ἀπομόνωση καὶ σύζυγοι ἀπειλοῦν τὶς συζύγους τους μὲ διώξιμο ἀπὸ τὸ σπίτι, ὡς ἐπικίνδυνους, ἐπειδὴ θέλουν νὰ ἐκκλησιάζονται καὶ νὰ κοινωνοῦν τοῦ Ἁγίου Σώματος καὶ Αἵματός Σου!

8. Συγχώρεσέ μας Κύριε γιατί θὰ καθόμαστε μὲ τὶς πιτζάμες μας στὸ σπίτι καὶ θὰ βλέπουμε live (ζωντανὰ) ἀπὸ τηλεοράσεως τὴν Προσκύνηση τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σου Σταυροῦ ἀλλὰ καὶ τὸν Εὐαγγελισμὸ τῆς Ὑπεραγίας μας Θεοτόκου, ποῦ ἐπειδὴ εἴμαστε καὶ πιστὸς λαός, τὸν συνδέσαμε μὲ τὴν Ἐθνική μας Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Μπορεῖ μάλιστα, ὅπως μᾶς λένε οἱ ἁρμόδιοι, νὰ δοῦμε live καὶ τὰ Ἅγια Πάθη ἀλλὰ καὶ τὴν Ἀνάστασή Σου! Συγχώρα μας Κύριε, ἀλλὰ τοῦ χρόνου στὰ 200 χρόνια ἀπὸ τὸ 1821, ποῦ ἔγινε πρῶτα γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν Πίστη τὴν Ἁγία, ἐμεῖς θὰ Σὲ τιμήσουμε διπλὰ καὶ τρίδιπλα! Ἂς φύγει ὅμως αὐτὸ τὸ κακὸ πρῶτα Χριστέ μας! Τώρα δυσκολευόμαστε!

9. Συγχώρεσέ μας Κύριε, γιατί ὅλοι μας ἀπὸ τοὺς ποιμένες μας μέχρι τὸν τελευταῖο πιστὸ (μὲ ἐλάχιστες ἐξαιρέσεις) ἀκόμη καὶ τώρα δὲν μιλᾶμε γιὰ τὸ πρῶτο πράγμα ποῦ θὰ ἔπρεπε ὡς Χριστιανοὶ νὰ διαλαλήσουμε. Τὴν ἀνάγκη γιὰ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ἀλλὰ καὶ ΕΘΝΙΚΗ ΜΕΤΑΝΟΙΑ καὶ ἀλλαγὴ πορείας ἀπὸ τὶς δεκάδες ἀντικείμενες στὸ Νόμο τοῦ Θεοῦ πράξεις καὶ ἀποφάσεις μας, ποῦ ἀποδεδειγμένα κατὰ τοὺς Ἁγίους Πατέρες, ἀπομακρύνουν τὴν χάρη καὶ τὴν εὐλογία τοῦ Θεοῦ. Συγχώρεσέ μας ποῦ ΝΤΡΕΠΟΜΑΣΤΕ νὰ μιλήσουμε στὴν τεχνοκρατικὴ κοινωνία μας, γιὰ τὸ ἔσχατο καὶ πλέον ἀποτελεσματικὸ ὅπλο ποῦ εἶχαν οἱ πρόγονοί μας σὲ τέτοιες περιπτώσεις, τὶς ΛΙΤΑΝΕΙΕΣ τῶν θαυματουργῶν λειψάνων τῶν Ἁγίων Σου, Κύριε! Τὶς θυμόμαστε βεβαίως καὶ τὶς τιμᾶμε ποῦ καὶ ποῦ, ἀλλὰ ΔΕΝ τὶς πιστεύουμε Κύριε!

10. Συγχώρεσέ μας Κύριε τελικά, γιατί ὡς Χριστιανοὶ Βαπτισμένοι καὶ Μυρωμένοι, θὰ ἔπρεπε νὰ εἴμαστε πιὸ συμφιλιωμένοι μὲ τὴν ἰδέα τοῦ θανάτου, ἂν ἐπιτρέψεις Ἐσὺ νὰ ἔλθει, καθὼς Ἐσὺ Εἶσαι ὁ Νικητὴς τοῦ θανάτου, ὁ ἕνας καὶ μοναδικὸς Ζωοδότης! Συγχώρεσέ μας Κύριε ὅμως, γιατί αὐτὴ εἶναι μία εἰδικὴ περίπτωση, ποῦ ἡ Ἐκκλησία ποῦ Ἐσὺ ὁ Ἴδιος ἵδρυσες μὲ τὸ Αἷμα Σου, πρέπει νὰ κάνει λίγο στὴν ἄκρη! Τὰ Ἱερά Σου Μυστήρια, δὲν μᾶς εἶναι τόσο ἀπαραίτητα τώρα Χριστέ μου! Μὴν μᾶς παρεξηγεῖς Κύριε, ἀργότερα, βεβαίως καὶ θὰ σὲ λατρέψουμε, πιὸ τιμητικά, μὲ ὡραίους πανηγυρικοὺς καὶ μὲ μεγάλες λαμπάδες καὶ θὰ ξανακοινωνήσουμε βεβαίως, Σοὺ τὸ ὑποσχόμαστε… ἀλλὰ ὄχι τώρα Χριστέ μας… !
Συγχώρεσέ μας Κύριε…!
Μία ὁμάδα ὀλιγόπιστων Χριστιανῶν
Μόνο γιὰ τὴν ἀντιγραφή, Φ. Κεμεντζετζίδης

Ο σχολιασμός του ΚΗ΄ Κανόνα της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου από τον άγιο Νικόδημο τον αγιορείτη

15 Μαρτίου 2020

Τις ημέρες αυτές, με αφορμή τη γενική αναστάτωση γύρω από τον κορονοϊό, προκλήθηκε συζήτηση ανάμεσα στα άλλα και για το αν θα πρέπει η διοίκηση της Εκκλησίας να τοποθετηθεί διαφορετικά ως προς τον τρόπο της μετάδοσης των αχράντων μυστηρίων. Ακούστηκαν διάφορες θέσεις οι οποίες δεν είναι της παρούσης να σχολιαστούν. Ασφαλώς και δεν έχω την ψευδαίσθηση ότι παίζουν κάποιο ρόλο τα όσα λέγονται και προτείνονται, ιδίως όσα εξ’ αυτών προέρχονται από τον ευρύτερο δημοσιογραφικό και πολιτικό χώρο. Βέβαια, ακόμη και οι φερόμενες ως θεολογικές προτάσεις, είναι γεγονός ότι ανακυκλώνονται σε μια βάση άγονης, εσωτερικής κατανάλωσης, με μηδενικές επιδράσεις ευτυχώς στο εκκλησιαστικό σώμα.

Θα ήθελα να αναφερθώ συγκεκριμένα σε ένα κείμενο που κυκλοφόρησε υπό δύο μορφές και περιέχει σχολιασμό του αγίου Νικοδήμου στον 28ο Κανόνα της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου. Προφανώς η δεύτερη μορφή του κειμένου αντιγράφει άκριτα τα συμπεράσματα της πρώτης. Γενικότερα δεν θα πρέπει τα κείμενα να μελετώνται έξω από την ιστορική τους συνάφεια και το πνεύμα των κανόνων, διότι υπάρχει σαφής κίνδυνος παρερμηνείας. Εκτιμώ ότι η αποκοπή του σχολίου από τη συνάφεια του ερμηνευόμενου κανόνα καταλήγει σε προφανή παρερμηνεία του γράμματος και του πνεύματος του αγίου Νικοδήμου. Πιο συγκεκριμένα, στο κείμενο που κυκλοφόρησε πρωτογενώς, υπάρχει το συμπέρασμα του συντάκτη, ότι ο άγιος Νικόδημος προτρέπει τους ιερείς και τους Αρχιερείς να μεταλαμβάνουν τους ασθενείς που έπασχαν από πανώλη, από ξεχωριστό άγιο ποτήριο. Το σκεύος αυτό, μετά τη χρήση του συν τη λαβίδα, πρέπει να πλένεται με ξύδι, το οποίο εν συνεχεία θα ρίχνεται στο χωνευτήρι του ναού. Οπότε με το δεδομένο αυτό και μάλιστα ερανισμένο από την εκκλησιαστική παράδοση, υποστηρίζεται με υποβόσκοντα τρόπο, η δυνατότητα μετάδοσης ιών μέσω της θείας κοινωνίας, πράγμα το οποίο έκανε τον άγιο Νικόδημο να επικαιροποιήσει τη λειτουργική πρακτική και να προτείνει απολυμαντικά μέτρα υγιεινής των ιερών σκευών. «Με άλλα λόγια οι ασθενείς από πανώλη δεν κοινωνούν από το κοινό άγιο ποτήριο, αλλά σε ξέχωρο σκεύος, στο οποίο δεν γίνεται κατάλυση από τον ιερέα και απλώς πλένεται με ξύδι. Άραγε γιατί αυτή η πρακτική; Δεν είναι προληπτική και αποτρεπτική;» (sic). Αυτό είναι το συμπέρασμα της συγκεκριμένης ανάγνωσης του αποκομμένου σχολίου. Θα ήθελα ως εκ τούτου να παρουσιάσω μία άλλη οπτική μέσα στη συνάφεια των σχετικών κανόνων.

Ο κη΄ κανόνας της Πενθέκτης έρχεται να επαναλάβει το περιεχόμενο των γ΄ και δ΄ αποστολικών κανόνων. Οι κανόνες αυτοί αναφέρονται στην απαγόρευση της προσκομιδής διαφορετικών υλικών και καρπών για την τέλεση της αναίμακτης θείας ευχαριστίας πέραν των διατεταγμένων. «Εἴ τις ἐπίσκοπος, ἢ πρεσβύτερος, παρὰ τὴν τοῦ Κυρίου διάταξιν τὴν ἐπὶ τῇ θυσίᾳ, προσενέγκῃ ἕτερά τινα ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, ἢ μέλι, ἢ γάλα, ἢ ἀντὶ οἴνου σίκερα ἐπιτηδευτά, ἢ ὄρνεις ἢ ζῶά τινα, ἢ ὄσπρια, παρὰ τὴν διάταξιν, καθαιρείσθω· πλὴν νέων χίδρων, ἢ σταφυλῆς, τῷ καιρῷ τῷ δέοντι. Μὴ ἐξὸν δὲ ἔστω προσάγεσθαί τι ἕτερον πρὸς τὸ θυσιαστήριον, ἢ ἔλαιον εἰς τὴν λυχνίαν, καὶ θυμίαμα τῷ καιρῷ τῆς ἁγίας προσφορᾶς» (γ΄ αποστολικός)¹. Όλα τα υπόλοιπα, είτε αυτά αποτελούν τις απαρχές των καρπών, είτε προσφέρονται ως δώρα, θα μένουν εκτός του ιερού θυσιαστηρίου και εκεί θα ευλογούνται.

Στο ίδιο πνεύμα έρχεται ο κη΄ της Πενθέκτης², να επαναλάβει την ίδια απαγόρευση για γενόμενη πρακτική κατά την οποία «επρόσφεραν μερικοί επάνω εις την αγίαν τράπεζαν σταφύλια, τα οποία ενόνοντες οι ιερείς με τα άχραντα μυστήρια, εμετάδιδαν και τα δύω ομού εις τον λαόν, δια τούτο προστάζει ο παρών Κανών, από του νυν και εις το εξής να μη κάμνη τούτο κανένας ιερεύς, αλλά την μεν αγίαν Κοινωνίαν να μεταδίδη μονάχην εις τους αξίους, δια ζωοποίησιν και άφεσιν των αμαρτιών τους, τα δε σταφύλια, ως πρωτοφανήσιμα να ευλογή με ευχήν ξεχωριστήν και να τα μεταδίδη μέσα εις τον λαόν προς ευχαριστίαν του Θεού, όπου δίδει τους τοιούτους καρπούς, διά μέσου των οποίων τρέφονται και αυξάνουν τα σώματά μας»³.

Ο άγιος Νικόδημος ερμηνεύει τον εν λόγω κανόνα και πέραν της ερμηνείας, θέλοντας να αναφερθεί διορθωτικά σε σύγχρονή του λανθασμένη λειτουργική πρακτική, αξιοποιεί αυτή την αφορμή και παραθέτει το εξής σχόλιο: «Όθεν και Ιερείς και Αρχιερείς πρέπει εν καιρώ πανώλης να μεταχειρίζονται τρόπον εις το να μεταλαμβάνουν τους ασθενούντας, ός τις να μη παραβαίνει τον Κανόνα τούτον, ουχί βάλλοντες μέσα εις σταφίδα τον άγιον Άρτον, αλλά είς τι αγγείον ιερόν, και εκείθεν να τον λαμβάνουν, ή οι μόρται, ή οι ασθενείς, δια λαβίδος. Το δε αγγείον συν τη λαβίδι να βάνεται εις ξύδι, και το οξύδι να ρίπτηται εις το χωνευτήριον, ή με όποιον άλλον τρόπον δυνηθώσιν ασφαλέστερον και κανονικόν»⁴. Καταρχάς να ξεκαθαριστεί ότι ο σχολιασμός του αγίου Νικοδήμου αναφέρεται στην έκτακτη μετάληψη ασθενών η οποία λαμβάνει χώρα όχι στο πλαίσιο της θείας λειτουργίας εντός του ναού, αλλά εκτός αυτού και σε απρογραμμάτιστες χρονικές στιγμές, στις γνωστές περιπτώσεις, κατά τις οποίες ο ιερέας λαμβάνει εκ του αρτοφορίου τμήμα από τον αποξηραμένο προηγιασμένο άρτο της Μ. Πέμπτης και τον μεταφέρει στους κλινήρεις ή εν γένει αδύναμους να προσέλθουν στην κοινή θεία ευχαριστία⁵. Κατά συνέπεια, σε κάθε περίπτωση είναι άστοχη η χρησιμοποίηση του συγκεκριμένου σχολίου προκειμένου να υποστηριχθεί η λήψη μέτρων για τη μη εξάπλωση μεταδιδόμενων νοσημάτων μέσω της θείας κοινωνίας, τελουμένης της θείας ευχαριστίας. Ο άγιος Νικόδημος προφανώς έχει στο μυαλό του ιερωμένους οι οποίοι ένεκα ολιγοπιστίας, δεν κοινωνούσαν τους ασθενείς της πανώλης κατά τον συνήθη τρόπο, αλλά αφού μετέβαιναν στις οικίες τους ή σε ιατρικούς χώρους όπου ήταν απομονωμένοι, τοποθετούσαν τον προηγιασμένο άρτο (Σώμα και Αίμα Χριστού) εντός σταφίδας, την οποία και έδιδαν στους ασθενείς, προκειμένου να αποφύγουν την οποιαδήποτε επαφή μεταξύ αυτών και των ιερών σκευών. Σε αυτούς λοιπόν τους ιερείς και αρχιερείς οι οποίοι ανεμείγνυαν και άλλα υλικά στη θεία κοινωνία (σταφίδα εν προκειμένω), κατά παράβαση των όσων όριζαν οι ανωτέρω κανόνες, προτρέπει να μεταλαμβάνουν τους ασθενείς αποκλειστικά και μόνο με τον συνήθη τρόπο δια της λαβίδας, οικονομώντας την ολιγοπιστία τους, με το να πλένουν έπειτα οι ίδιοι τα εν λόγω ιερά σκεύη με ξύδι, ώστε να καταπραΰνεται ο γενόμενος λογισμός τους. Αν ο άγιος Νικόδημος είχε μικροβιοφοβικές τάσεις, παρόμοιες με κάποιους συγχρόνους μας σχετικά με το άγιο ποτήριο, είναι βέβαιο ότι την τακτική της απολύμανσης θα την γενίκευε και δεν θα την συγκεκριμενοποιούσε στους ολιγόπιστους ιερείς που χρησιμοποιούσαν σταφίδα. Μάλιστα θα περιελάμβανε εκτενή ανάλυση και δεν θα περιοριζόταν σε ένα ολιγόστιχο σχόλιο. Οπότε γίνεται κατανοητό, ότι το κέντρο βάρους των όσων αναφέρει ο άγιος Νικόδημος δεν είναι η μετάδοση των μυστηρίων από ξεχωριστό ποτήριο και η μετέπειτα απολύμανσή τους όπως λανθασμένα σχολιάστηκε, αλλά η μη ανάμιξη πρόσθετων καρπών ή άλλων υλικών με τη θεία κοινωνία. Είναι σαφές ότι επιχειρεί να τονίσει τη μετάληψη των ασθενών με τον καθιερωμένο τρόπο προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αυτοσχεδιαζόμενες, αντικανονικές πρακτικές κάποιων συγκεκριμένων ιερέων. Προς τούτο συμμαρτυρεί και η ακροτελεύτια πρόταση «ή με όποιον άλλον τρόπον δυνηθώσιν ασφαλέστερον και κανονικόν».Υπενθυμίζει δηλαδή στους ολιγογράμματους και ολιγόπιστους λειτουργούς, το πλαίσιο της κανονικότητας. Ο άγιος Νικόδημος όντας εμβριθής γνώστης και συστηματικός μελετητής και ερμηνευτής των ιερών κανόνων, γνωρίζει άριστα το κανονικό πλαίσιο της τέλεσης και μετάδοσης των μυστηρίων, πράγμα το οποίο επιδιώκει να μεταδώσει με τα σχόλιά του, συνδέοντάς το με τη σύγχρονή του πραγματικότητα και τις γενόμενες πρακτικές.

Συμπερασματικά, επ’ ουδενί λόγο ο άγιος Νικόδημος διακατέχεται από αμφιβολίες και φοβίες σχετικά με ενδεχόμενη μετάδοση ασθενειών μέσω της θείας κοινωνίας. Η παράδοση της Εκκλησίας της οποίας γνήσιος φορέας είναι εν προκειμένω το καύχημα του αγιορείτικου μοναχισμού, επιβεβαιώνει την αντίθετη θέση. Μάλιστα, ακόμη και στη σύγχρονη πρακτική των ιερέων, η οποιαδήποτε πλύση των ιερών σκευών μετά τη θεία κοινωνία εκφράζει αποκλειστικά το χαρακτήρα της ευσέβειας, ώστε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να έχει απομείνει έστω και ελάχιστο τμήμα των αχράντων μυστηρίων, και κανένας λόγος δεν έγινε ποτέ στη βάση της πιθανότητας μετάδοσης ασθενειών. Όλα τα ανωτέρω, επιχειρούν απλώς την αποκατάσταση της αλήθειας μέσω της συστηματικής και όχι επιφανειακής προσέγγισης της κειμενικής μας παράδοσης.

Παραπομπές:

1 Αγαπίου Ιερομονάχου και Νικοδήμου μοναχού, Πηδάλιον της νοητής νηός της μίας αγίας καθολικής και αποστολικής των ορθοδόξων Εκκλησίας, εκδ. Αστήρ, Αθήναι 1957, σελ. 4.

2 Αγαπίου Ιερομονάχου και Νικοδήμου μοναχού, Πηδάλιον, σελ. 243: «Ἐπειδὴ ἐν διαφόροις ἐκκλησίαις μεμαθήκαμεν, σταφυλῆς ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ προσφερομένης κατά τι κρατῆσαν ἔθος, τοὺς λειτουργοὺς ταύτην τῇ ἀναιμάκτῳ τῆς προσφορᾶς θυσίᾳ συνάπτοντας, οὕτως ἅμα τῷ λαῷ διανέμειν ἀμφότερα, συνείδομεν, ὥστε μηκέτι τοῦτό τινα τῶν ἱερωμένων ποιεῖν, ἀλλ’ εἰς ζωοποίησιν, καὶ ἁμαρτιῶν ἄφεσιν, τῷ λαῷ τῆς προσφορᾶς μόνης μεταδιδόναι· ὡς ἀπαρχὴν δὲ τὴν τῆς σταφυλῆς λογιζομένους προσένεξιν, ἰδικῶς τοὺς ἱερεῖς εὐλογοῦντας, τοῖς αἰτοῦσι ταύτης μεταδιδόναι, πρὸς τὴν τοῦ δοτῆρος τῶν καρπῶν εὐχαριστίαν, δι’ ὧν τὰ σώματα ἡμῶν, κατὰ τὸν θεῖον ὅρον, αὔξει τε καὶ ἐκτρέφεται. Εἴ τις οὖν κληρικὸς παρὰ τὰ διατεταγμένα ποιήσοι, καθαιρείσθω».

3 Αγαπίου Ιερομονάχου και Νικοδήμου μοναχού, Πηδάλιον, σελ. 243.

4 Ό. π.

5 Διευκρινίζεται επίσης για όσους τυχόν δεν γνωρίζουν, επειδή οι περιπτώσεις αυτές προκύπτουν ανά πάσα ώρα και στιγμή (πρωί, μεσημέρι, βράδυ), και ο ιερέας δεν είναι πάντοτε σε θέση να καταλύσει, χρησιμοποιεί την απαραίτητη ποσότητα της μετάληψης και το υπόλοιπο, αν περισσέψει, το τοποθετεί χωρίς να το καταλύσει εντός του αρτοφορίου άνωθεν της αγίας τραπέζης.

Δημοφιλή

• Για τις ημέρες αυτές που περνάμε δύσκολα
• Η εξά­πλω­σις του κορωνοιού στην πατρίδα μας και οι συνέπειές της στη ζωή της Εκκλησίας ενώπιον της Μεγάλης Τεσσαρακοστής
• Η Αγία Υπομονή († 13 Μαρτίου 1450)
• Εμφάνιση του οσίου Νικηφόρου στην Αθωνιάδα και συνομιλία με σπουδαστή!
• Πανδημίες γρίπης τον 20ο ΑΙΩΝΑ

Φωτοθήκη

H εικονογραφία της αγίας Αγάθης στη βυζαντινή και δυτική τέχνη5 Φεβρουαρίου 2020

Εικονογραφία της Αγίας Αγνής σε Ανατολή και Δύση21 Ιανουαρίου 2020

Βιντεοθήκη

Η θετική επίδρασις της μουσικής εις την ψυχολογίαν και δημιουργικότητα του επιστήμονος»15 Μαρτίου 2020

Ο άγ. Γρηγόριος Παλαμάς για την τακτική προσέλευση στη Θ. Μετάληψη15 Μαρτίου 2020

Μουσική

«Τοις εν σκότει αμαρτημάτων», ήχ. πλ. β΄ (Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία)15 Μαρτίου 2020

«Νυν αι δυνάμεις των ουρανών» – Χορωδία Θρασυβούλου Στανίτσα11 Μαρτίου 2020

Ομιλίες

«Εις μίαν, Αγίαν, Καθολικήν και Αποστολικήν Εκκλησίαν»15 Μαρτίου 2020

«Το ήθος της Εκκλησίας»14 Μαρτίου 2020

ΕΚΚΛΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΝ ΟΨΕΙ ΤΟΥ ΘΡΥΛΟΥΜΕΝΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΑΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ.

14 Μαρτίου 2020 σε ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ, ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ

Μακαριώτατε,  Σεβασμιώτατοι  Ἅγιοι Ἀρχιερεῖς,

Μέ πόνο ψυχῆς καί συνοχή καρδίας σᾶς ἀπευθύνουμε τήν παροῦσα ἐπιστολή, σχετικά μέ τήν πρωτοφανῆ ὑγειονομική  ἀπειλή πού κυριαρχεῖ στήν παγκόσμια ἐπικαιρότητα τίς τελευταῖες ἡμέρες. Παρακολουθοῦμε σχετικά μέ  τό ζήτημα αὐτό, τήν μεγάλη πίεση πού δέχεται ἡ Ἱεραρχία τῆς  Ἐκκλησίας μας, ἀπό καλοπροαίρετους ἐπικριτές, ἀλλά καί τόν ἀμείλικτο πόλεμο  ἀπό κακοπροαίρετους γνωστούς ἐκκλησιομάχους πού βρῆκαν ἀφορμή να χύσουν χολή ἐναντίον τῆς Ἐκκλησίας, γιατί ὅλοι οἱ ἱεράρχες μας, ἐξέφρασαν  τό αὐτονόητο, ὅτι δηλαδή  τό πρώτιστο και θεόσδοτο μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας, εἶναι πηγή ζωῆς καί ἁγιασμοῦ καί ὄχι φορέας μολυσματικῶν νόσων.

Υἱϊκῶς καί μέ τόν προσήκοντα σεβασμό, θέλουμε νά ἀπευθύνουμε κάποιες παρακλητικές σκέψεις πρός Ὑμᾶς, ἐν ὄψει τῆς ἔκτακτης σύγκλησης τῆς  Δ.Ι.Σ. τήν προσεχῆ Δευτέρα 16 Μαρτίου.

Α. Πιστεύουμε ὅτι ὅπως εἶναι ἀδιανόητο νά ἰσχυριστεῖ κάποιος ὅτι λόγω τῆς  ἀπειλῆς τοῦ κορωνοϊοῦ, πρέπει να σταματήσει ἡ λειτουργία ὑπηρεσιῶν ὅπως τά νοσοκομεῖα, ἡ ἀστυνομία, ὁ στρατός, ἡ πυροσβεστική, τό λιμενικό ἤ ἀκόμη καί τά Μέσα Μαζικῆς Ἐνημέρωσης, οἱ ὁποῖες πρέπει νά λειτουργήσουν  μέ κάθε θυσία, ἔτσι, καί πολύ περισσότερο ἀπό πνευματικῆς ἀπόψεως,  δέν εἶναι δυνατόν  νά σταματήσει ἡ λειτουργία τῆς ἐκκλησίας πού ὑπάρχει ἀκριβῶς γιά τό λόγο αὐτό, γιά  νά δέεται  καί νά ἀγωνίζεται γιά τήν σωτηρία τοῦ σύμπαντος κόσμου.

Β. Εἶναι μεγάλη ὑποκρισία νά ἀπαιτήσει ὁποιοσδήποτε,  πλήρη ἀπαγόρευση ἱερῶν ἀκολουθιῶν, τήν στιγμή πού ἡ Ἐκκλησία μας, ὑπεύθυνα καί ἀνταποκρινόμενη στίς ὁδηγίες τῆς πολιτείας, περιέκοψε τό 90% τῶν δραστηριοτήτων της καί μέ πατρική  εὐθύνη προτρέπει ὅσους πιστούς ἀνήκουν σέ εὐπαθεῖς ὁμάδες, νά περιορισθοῦν στό σπίτι τους καί νά ἀποφύγουν νά προσέλθουν στους ναούς.

Χθες Παρασκευή 13 Μαρτίου, Ἅγιοι Ἀρχιερεῖς, οἱ  περισσότεροι ναοί τῆς πόλης μας, τῆς Θεσσαλονίκης (γύρω στους 70 περίπου) στήν ἀκολουθία τῶν Χαιρετισμῶν    τῆς Παναγίας μας, ἔμειναν σχεδόν ἄδειοι, μέ τήν παρουσία μερικῶν δεκάδων πιστῶν, καθώς οἱ ἠλικιωμένοι σέ μεγάλο ποσοστό ὑπάκουσαν στίς ἐντολές τῆς πολιτείας καί στή συμβουλή τῆς Ἐκκλησίας καί παρέμειναν σπίτι τους. Τήν ἴδια στιγμή σέ δεκάδες Super Market  τῆς πόλης, ἐπικρατοῦσε τό ἀδιαχώρητο μέ ἐκατοντάδες νέους, παιδιά καί ἡλικιωμένους, νά συνωστίζονται σέ κλειστούς χώρους, χωρίς καμμία προφύλαξη. Ποιό ἀπό τά δύο εἶναι τελικά ὑγειονομική βόμβα; Καί ἄν τό δεύτερο ἡ πολιτεία τό ἀνέχεται γιά τόν σκοπό τῆς τροφοδοσίας τοῦ σώματος, δέν εἶναι μέγιστη ὑποκρισία, νά ξιφουλκοῦν ὁρισμένοι ἐναντίον τῆς  Ἐκκλησίας, διότι ἐπιθυμεῖ νά διατηρήσει ἀνοιχτή τήν πνευματική τροφοδοσία τοῦ  πιστοῦ λαοῦ;

Γ. Ὅπως οἱ Ἅγιοι Πατέρες μᾶς παρέδωσαν, καί  Ἐσεῖς μᾶς διδάσκετε, πρώτιστη ἀποστολή τῆς Ἐκκλησίας καί βασικός λόγος ὕπαρξής της  εἶναι νά προσφέρει τό θεόσδοτο μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας στόν πεπτωκότα ἄνθρωπο. Ἡ Ἐκκλησία ὑπάρχει πρῶτα καί κύρια γιά νά τελεῖ τή Θεία Εὐχαριστία. Χωρίς αὐτήν δέν ἔχει λόγο ὕπαρξης καθώς σύμφωνα μέ τόν ἅγιο Νικόλαο τόν Καβάσιλα, αὐτή τρέφει τά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος πού ὅλοι λαμβάνουμε κατά τό Ἅγιο Βάπτισμα. Ἔξω ἀπό αὐτό, ὅλοι οἱ ἄλλοι «ρόλοι καί ὑπηρεσίες» της, εἶναι δευτερεύοντες καί ἐπικουρικοί τοῦ βασικοῦ, τῆς προσφορᾶς δηλαδή τοῦ Τιμίου Σώματος καί Αἴματος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὑπέρ σωτηρίας τοῦ σύμπαντος κόσμου. Ἄν λοιπόν, ὑπό τήν πίεση τοῦ Καίσαρος  περιορισθοῦν (ὤς μή ὤφειλε) οἱ ὑπόλοιπες ἀκολουθίες, πού οὔτως ἤ ἄλλως τελοῦνται μέ ἐλάχιστους πιστούς, αὐτό πού θά πρέπει νά διαφυλαχθεῖ ὡς κόρη ὀφθαλμοῦ εἶναι ἡ τέλεση τῆς Ἀναιμάκτου   Ἱερουργίας, ἀκόμη καί ἄν, στήν ἀνάγκη, αὐτό γίνει μέ τήν παρουσία μικροῦ ἀριθμοῦ πιστῶν, ἀναλόγως μέ τίς ὁδηγίες τῶν ὑγειονομικῶν ἀρχῶν.  Ἄν κλείσουμε τούς ναούς μας, Ἅγιοι Ἀρχιερεῖς, θά εἶναι σάν νά ἀποδεχόμαστε ἐμεῖς οἱ ἴδιοι, ὅτι σέ ἔκτακτες περιπτώσεις, ἡ Ἐκκλησία δέν ἔχει κανένα ρόλο καί θά πρέπει κατά τή λαϊκή ἔκφραση νά «ἀδειάζει τή γωνιά καί νά καθίσει στά αὐγά της».  Ἀντίθετα  τώρα ἀκριβῶς εἶναι ἡ ὥρα πού πρέπει ὄχι να σταματήσουν ἀλλά νά ἐνταθοῦν περισσότερο οἱ Θεῖες Λειτουργίες (ἔστω καί μέ τούς περιορισμούς πού ἀναφέραμε) γιά νά ἐκζητήσουμε τό ἔλεος καί τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ, πού ἡ πατρίδα καί ὁ τόπος τήν ἔχουν πράγματι ἀνάγκη. Καλή καί ἅγια εἶναι ἡ οἰκιακή προσευχή,  ἀλλά ἡ Ἐκκλησία ἐκφράζεται πρωτίστως μέσα ἀπό τήν κοινή λατρεία, ἐνῶ κλείσιμο ἱερῶν ναῶν καί διακοπή  τῆς θείας Λειτουργίας δέν ἔγινε οὔτε στίς χειρότερες ἐπιδημίες τῶν περασμένων αἰώνων, ὅπου ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχε ἱερέας, ἡ Θεία Λειτουργία ἐτελεῖτο κανονικά ἔστω καί μέ ἐλάχιστους πιστούς.

Ἄς μήν γίνει ἡ δική μας ἐκκλησιαστική γενιά, Ἅγιοι Ἀρχιερεῖς, ἡ πρώτη πού θά δεχθεῖ τήν (ἔστω καί προσωρινή) ΑΥΤΟΑΚΥΡΩΣΗ της καθώς, ἄν συναινέσουμε τώρα,  στό μέλλον θά εἶναι πολύ πιό  εὔκολο γιά τόν κάθε Ἄρχοντα νά σταματᾶ κατά τό δοκοῦν μέ ἕνα ἁπλό διάταγμα, κάθε ἐκκλησιαστική ἱεροπραξία.

Παρακαλοῦμε  τόν Ἅγιο Θεό καί τήν Παναγία μας πρῶτον νά ἐνισχύει ὅσους ἠρωϊκά, δίνουν στήν πρώτη γραμμή  τήν μάχη κατά τῆς ἐπιδημίας τοῦ κορωνοϊοῦ. Ἡ Θεία Λειτουργία ὄχι μόνο δέν δυσκολεύει τόν ἀγῶνα τους ἀλλά ἀντίθετα ἀποτελεῖ πολύτιμο σύμμαχο καί βοηθό τους.

Εὐχόμαστε Ἅγιοι Ἀρχιερεῖς, ὁ Ἅγιος Θεός  νά σᾶς φωτίσει καί ἐνισχύσει γιά νά λάβετε ὀρθές ἀποφάσεις στή δύσκολη αὐτή συγκυρία, ἔτσι ὥστε μέ τήν βοήθειά Του νά παρέλθει ὁ κίνδυνος καί  νά ἑορτάσουμε στούς ἱερούς ναούς καί ὅπως ἀρμόζει τήν ἔνδοξο Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας!                         

Ἀσπαζόμεθα μετά σεβασμοῦ τήν δεξιάν Σας

Ἐκπροσωπώντας μία ὁμάδα  πιστῶν ἀπό τήν Θεσσαλονίκη,

Φιλόθεος Κεμεντζετζίδη